Verdriet verwerken: waarom loslaten soms zo moeilijk is.
Wat je niet huilt, draag je mee
Verdriet hoort bij het leven.
Toch vinden veel mensen het moeilijk om ermee om te gaan. We proberen sterk te zijn, afleiding te zoeken of ons verdriet weg te redeneren. Maar verdriet laat zich niet wegduwen. Wat niet gevoeld wordt, blijft vaak op de achtergrond aanwezig.
Verdriet ontstaat wanneer we iets verliezen wat belangrijk voor ons is. Dat kan het overlijden van een dierbare zijn, maar ook het einde van een relatie, een ontslag, een verhuizing of een droom die niet uitkomt. Soms gaat verdriet zelfs over iets wat je nooit hebt gehad, maar wel gemist hebt.
Onderzoek laat zien dat verdriet van alle emoties vaak het langst aanhoudt. Juist daarom is het belangrijk om te begrijpen wat verdriet is, welke functie het heeft en hoe je er op een gezonde manier mee om kunt gaan.
Wat is verdriet
Verdriet is de emotie die ontstaat wanneer we iets verliezen wat belangrijk voor ons is. Het helpt ons om afscheid te nemen van wat was en langzaam een nieuwe balans te vinden.
Waar boosheid vaak gericht is op verandering en actie, nodigt verdriet juist uit tot vertragen, voelen en verwerken. Daarom liggen verdriet en boosheid soms dicht bij elkaar. Onder boosheid schuilt regelmatig pijn of teleurstelling, terwijl verdriet zich soms kan uiten als frustratie of irritatie.
Verdriet is geen teken van zwakte.
Het is een teken dat iets of iemand betekenis voor je had.
Het nut van verdriet
Hoewel verdriet vaak als vervelend wordt ervaren, heeft deze emotie een belangrijke functie.
Verdriet helpt ons:
- verlies te verwerken;
- emoties te uiten;
- steun te zoeken bij anderen;
- stil te staan bij wat belangrijk voor ons is;
- oude ervaringen een plek te geven;
- ruimte te maken voor iets nieuws.
Wanneer we verdriet toelaten, ontstaat er uiteindelijk acceptie. Niet omdat het verlies verdwijnt, maar omdat we leren ermee te leven.
Waarom huilen zo oplucht
Misschien heb je weleens ervaren dat je je na een flinke huilbui opgelucht voelt.
Dat is niet alleen een gevoel.
Tijdens emotioneel huilen maakt het lichaam onder andere oxytocine en endorfines aan. Deze stoffen werken ontspannend, pijnstillend en kalmerend. Ze helpen het zenuwstelsel om terug te keren naar rust en herstel.
Oxytocine staat bekend als het ‘knuffelhormoon’. Het versterkt gevoelens van verbondenheid, vertrouwen en veiligheid. Daarom kan huilen in het bijzijn van een ander vaak extra helend zijn.
Je lichaam weet precies wat het doet.
Tranen zijn niet alleen een uiting van verdriet, maar ook een manier waarop het lichaam spanning loslaat.
Symptomen van opgekropt verdriet
Niet al het verdriet wordt geuit.
Veel mensen hebben geleerd om door te gaan, sterk te zijn of emoties weg te stoppen.
Maar verdriet dat niet gevoeld wordt, verdwijnt niet vanzelf.
Opgekropt verdriet kan zich uiten in lichamelijke en emotionele klachten zoals:
- een brok in de keel;
- druk op de borst;
- veel zuchten;
- vermoeidheid;
- chronische spanning;
- niet diep kunnen ademen;
- somberheid;
- controlebehoefte;
- piekeren;
- gevoelens van leegte.
Ons lichaam onthoudt vaak wat ons hoofd probeert te vergeten.
Soms blijken hardnekkige spanningsklachten, vermoeidheid of ademhalingsproblemen verbonden te zijn met onverwerkt verdriet.
Verdriet uit je jeugd draag je vaak ongemerkt mee
Niet al het verdriet dat je vandaag voelt, gaat over vandaag.
Soms raakt een gebeurtenis in het heden aan een veel oudere pijnlaag. Een relatiebreuk, ontslag, conflict of verlies kan gevoelens oproepen die je als kind al hebt ervaren.
Misschien voelde je je vroeger niet gehoord, niet gezien of niet serieus genomen. Misschien was er weinig ruimte voor jouw emoties, omdat er thuis andere zorgen waren. Of misschien heb je geleerd om sterk te zijn, je tranen weg te slikken en vooral door te gaan.
Als kind ben je afhankelijk van de mensen om je heen. Wanneer verdriet niet welkom is of niet voldoende wordt opgevangen, leer je vaak om het weg te stoppen. Dat lijkt op dat moment een slimme oplossing, maar het verdriet verdwijnt niet. Het wordt opgeslagen.
Jaren later kan een gebeurtenis in het heden die oude pijn opnieuw aanraken. Niet omdat je zwak bent of overgevoelig reageert, maar omdat er een oud stuk verdriet wordt geactiveerd dat nooit volledig verwerkt is.
Dat verklaart waaom twee mensen heel verschillend kunnen reageren op vergelijkbare situaties. Waar de één na verloop van tijd weer verder kan, blijft de ander vastlopen in verdriet, leegte of emotionele pijn.
De gebeurtenis van nu is dan niet de oorzaak, maar de trigger.
Verdriet dat niet gevoeld mocht worden
Veel volwassenen dragen verdriet met zich mee waarvan ze zich niet eens bewust zijn dat het er nog zit.
Het verdriet van het kind dat zich afgewezen voelde.
Het verdriet van het kind dat altijd zijn best deed maar zich nooit goed genoeg voelde.
Het verdriet van het kind dat zich moest aanpassen, sterk moest zijn of geen ruimte kreeg om gevoelens te uiten.
Dat oude verdriet kan zich op latere leeftijd uiten in:
- moeite met loslaten;
- angst om verlaten te worden;
- perfectionisme;
- een sterke behoefte aan controle;
- gevoelens van leegte;
- overmatig zorgen voor anderen;
- moeite met ontvangen van steun.
Het mooie is dat verdriet, hoe oud ook, nog steeds verwerkt kan worden.
Niet door er eindeloos over na te denken, maar door het voorzichtig te erkennen, te voelen en er ruimte aan te geven.Want
verdriet heeft uiteindelijk maar één verlangen:
gevoeld worden, zodat het losgelaten kan worden.
Verdriet volgens de Chinese geneeskunde
Binnen de Chinese geneeskunde hoort verdriet bij het metaal-element en het seizoen van de herfst. De herfst staat symbool voor loslaten. Bomen laten hun bladeren vallen om ruimte te maken voor nieuwe groei.
De organen die bij het metaal-element horen zijn de longen en de dikke darm.
De longen worden geassocieerd met ademruimte, moed en het vermogen om afscheid te nemen.
De dikke darm staat symbool voor loslaten en accepteren.
Wanneer verdriet niet verwerkt wordt, kan de energie van het metaal-element uit balans raken. Dit kan zich uiten in vasthouden, controle willen houden, moeite hebben met loslaten of klachten rondom ademhaling en spanning.
Vanuit deze visie is verdriet geen probleem dat opgelost moet worden, maar een proces dat doorleefd wil worden.
Ben ik verdrietig of depressief?
Verdriet en depressie worden soms met elkaar verward, maar zijn niet hetzelfde.
Bij verdriet:
- is er meestal een duidelijke aanleiding;
- wisselen moeilijke en betere momenten elkaar af;
- kun je nog genieten van fijne dingen;
- neemt de intensiteit vaak langzaam af.
Bij depressie:
- ontbreekt vaak een duidelijke oorzaak;
- overheersen negatieve gedachten langdurig;
- is er weinig tot geen plezier meer;
- voelt het alsof alles uitzichtloos is.
10 tips om beter om te gaan met verdriet
- Laat je tranen toe.
Huilen is een natuurlijke manier om spanning los te laten. - Geef jezelf de tijd.
Verdriet kent geen vaste tijdlijn. Iedereen verwerkt verlies op zijn eigen manier. - Praat erover.
Deel je gevoelens met iemand die echt luistert. - Schrijf je gedachten op.
Door gevoelens op papier te zetten ontstaat vaak meer overzicht en rust. - Zoek bewust contact.
Isolement maakt verdriet vaak zwaarder. - Kom in beweging.
Wandelen, fietsen of sporten helpt spanning af te voeren. - Zoek ontspanning.
Yoga, meditatie en mindfulness ondersteunen het herstel van het zenuwstelsel. - Blijf dingen doen waar je van geniet.
Plezier ervaren en verdriet voelen kunnen naar elkaar bestaan. - Wees mild voor jezelf.
Er bestaat geen goede of foute manier van rouwen. - Adem bewust.
Juist bij verdriet zetten veel mensen hun adem vast. Ze houden zich letterlijk groot.
Probeer eens een paar minuten rustig door je neus naar je buik te ademen.
Voel hoe je buik zachtjes meebeweegt.
Adem iets langer uit dan in. Je hoeft niets op te lossen.
Alleen aanwezig te zijn bij wat er gevoeld wil worden.
Je adem helpt je om ruimte te maken voor emoties die vastzitten.
Niet door ze weg te duwen, maar door ze veilig te laten bewegen.
Verdriet wil gevoeld worden
Veel mensen zijn bang dat wanneer ze hun verdriet toelaten, ze erin blijven hangen.
Maar emoties zijn als golven.
Ze komen op, bewegen door ons heen en zakken weer weg.
Juist door verdriet toe te laten ontstaat uiteindelijk ruimte voor acceptatie, rust en herstel.
Want wat gevoeld mag worden, kan bewegen.
En wat kan bewegen, kan uiteindelijk losgelaten worden.
Wat je niet huilt, draag je mee.
